Skip to main content

Düşüncə paradoksları incilərindən



Düşüncələr  bolluğundan bir neçə fikir.


Gəlin günlük həyatımızla bağlı bir neçə analiz aparaq. Kamil olmaq olmur, yəni tamamən kamil. Amma neçə illərin sınağından keçmiş insanlar “ Mən öz həyat fəlsəfəmi qurmuşam” deyənlərin öz fəlsəfələrindəki “in-yan” prinsipini göstərmək istəyirəm. Bizim bir mənalı qəbul etdiyimiz bəzi ənənələr, adətlər və eləcədə vərdişlər var.  Hər adətin ayrıca bir tətbiq üsulları olur. Bir adət o birinə qarışmaz deyirik. Amma necə bir paradoksal  qarışıqlıq yaratdığımızı bilmirik. Tipik misallarla fikirlərimi ifadə edəcəm. Gündəlik həyatımızdan ya da illərin dövründən xəstələ bilərik. Hətta qrip ola bilərik. Bu xəstəlikdi, ölüm deyil. Amma qohumlar, ailə, istərsə də rastgələ bir  tanış. Təəssüflənir, “vah vah, can ay dost  sənə gözü dəyənin gözü çıxsın” deyirlər.  Bəzən xəstəlik xərçəng kimi ağır olur, sevənlər ağlayır, göz yaşı tökür, hətta qarğış oxunur “naməlum” gözüdəyən şəxsə. Bu təəssüf hissinin nəticəsidi. Anlaşılan bir hisdi. Amma xəstəlik bitir, əməliyyat olubsa belə, xəstə əməliyyatdan sonra dərdindən qurtulubsa, həmin şəxslər  yenə yığışır , yenə ağılar oxunur. Təəssüflər edilir. Hətta için-için ağlayanlar olur. Nədir bu antaqonizm? Əgər bir insan artıq dərdindən xilas olubsa, niyə olub keçən xəstəlik ardınca ağlayır , sizcə sevinmək daha düzgün olmazmı?


Başqa bir paradoks. İstər islam, istər xristian , istərsə də başqa bir din əhli insanları öz aralarında qərara gəliblər ki, ölüm haqqdı. Təkzib etmirəm. Ölüm hamımızın sonudu. Başlanılan bir həyat daimi ola bilməz. Amma həyatı isə dünya cəza kimi dəyərləndirir. Bu həyatı cəza kimi yaşamalıyıq ki, “o biri” dünyanın təamlarını dada bilək. Sanki bütün dərdimiz “yemək” imiş kimi. Bəs tipik bir sual? Həyat cəzadısa niyə hər doğum gününü bayram edirik? Ölüm haqdısa, niyə ölüm gününü yas edirik?

“İnsanlar həyata cəza, ölümə haqq deyirlər, amma doğum günlərində bayram, ölüm günlərində yas edirlər”

                                                                                                                             Oşo.



“Çox Gülən İnsanların qəlbində daha böyük əzablar olur”.

Maksim Qorki.


Dostlar, həyatımıza gülüşü belə qorxu ilə salmışıq. Təkcə Qorki demir bunu. Hətta xalq arasında da bu fikir var. Çox gülməyək , başımıza bir iş gələr. Gülməyi də qorxu ilə edirik. Halbuki Gülmək xoşbəxtlikdi. Gülüş insanı cavanlaşdırır. Gülüş dəriyə təravət verir. Enerjidi Gülüş. Bizsə gülür deyə “vah vah dərdin mən gəlsin, dərdindən gülür” deyirik.  
Səsləndirdiyimiz fikirlərə baxın. Nəsə səhv edirik. “İnsanlar səhv edə bilər” deyirik. Yalan danışırıq, “insanlar yalan danışır bəzən” deyirik. Laqeydlik edirik, “insanlar laqeydlik edər bəzən” deyirik. Bütün bunlar nədir? Özümüzdən qaçırıq. Sadəcə demək olmaz ki, Mən yalan danışdım, mən etdim bunu, bütün cavabdehlik mənimdir.” Niyə axı hökmən bütün günahlar insanlığa getməlidi? İnsanlıq elə məndən, səndən, ondan başlamırmı?

Mən hərdən çıxılmaz vəziyyətdə qalıram. “Bu qədər paradoksal həyatın içində başqasının məsləhəti başqa bir paradoksdan yaranıbsa, bir paradoks içərisinə sürüklənirəmmi” düşünürəm. Özümüz özümüz üçün həyatı qəlizləşdirmişik. Hislərimizi azad buraxmağı bacarmırıq. Paradoks da burda yaranır. Ağlamırıq rahatca. Çünki qonşu görsə “ Yazıq, dözə bilmir gör nə günə qalıb” sözündən qorxuruq. GÜlmürük , başqasının “ gör e, dərdindən gülür, başın itirib” sözündən qorxuruq. Bütün həyatımız nəsə başqsının fikirlərindən qaçaraq puç edirik. Biz qınağdan, söz söhbətdən, ya da kiminsə yarqılamasına qarşı  olaraq həyatımızı oaradokslar içinə salmırıq. Biz sadəcə qorxuruq. Bütün qorxularımız bizi həyatımızdan uzaqlaşdırır. Hətta dini inancımız belə, qorxular üstündə qurulur. Çoxları cəhənnəmdən qorxur deyə, qiyamətdən qorxur deyə öz həyatını dəyişdirir. Halbu ki bütün dini inanclar Allaha sevgi üzərində qurulmalıdır.

Sadəcə saf, təmiz SEVGİ.



Comments

Popular posts from this blog

Təşəkkür edirəm..

.. Hər birimizin daxilində özümüzün belə kəşf etmədiyimiz, ya da "xəbərsiz" olduğumuz eqoist başlanğıc var. indicə ağlınızdan " yox, mən eqoist deyiləm" fikri keçdisə, bəli, eqoistsiz. biruzə verdiniz. Məqsədim oxuyanlara eqoizm, narsiszm kimi anlayışıları xırdalamaq deyil. Məqsədim.. Mən öz səhvlərimi daim düzəltməyə çalışan və səhvlərdən nəticə çıxarmağa çalışan biriyəm. İndivid olaraq bir başa özümü ifadə etməmişəm heç vaxt yazılarımda. Amma vaxt gələri nəfəsiniz tıxanar, Günəş solğunlaşar, ya da hədsiz parlayar, işıq sönər və qaranlıqda tək işıq var olar. Həmin işığa gedən yol bu dünyayla vida gününüzü ifadə edər. Və mən vida günümə sayılı günlər qalacağını əminliklə bilmək ağırlığını yaşamaq istəmirəm. Sabah həyatımızda nə olacağı məlum deyil. Eqoist və qürurdan bəzən deməli olduğumuzu və ya Roulinqin dediyi kimi "Erised güzgü"sündə görünən qəlbimizin ən dərin istəklərini ifadə edən sözləri demirik. Amma həyat elə bir Peşmanlıq gətirə bilər ki, ö...

Erix Maria Remark - Üç Yoldaş (E.M.Remarque Drei Kameraden)

Əslində bu blogu ilk dəfə yaradanda düşünmüşdüm ki, burda yalnızca kitablar haqqında fikirlərimi paylaşaram. Amma getdikcə bu ikinci plan oldu. Yalnız hekayələrim, fikirlərimin ən yaxın dostu oldu bura. Amma bu kitab haqqında danışmasam, narahat qalacam. Hər əsl kitab sevən insanın bir tutqulu sevgili yazarı olur. Kitab sevmək hər kitabı oxuya bilmək deməkdi amma biri Sizin dəy işilməz sevdanız olur. Bax mənim həmin sevdam Erix Mariya Remarkdır. Bu gün uzun müddə rəfimdə olsa da oxumadığım bir kitabını bitirdim. Üç Yoldaş. yenə müharibə və ondan geriyə qalan məhv olmuş gənclik. Sizə kitabı danışmaqla biirə bilməyəcəm çünki Remarkı danışmaq yox, oxumaq və yaşamaq lazımdır. Əslində çox pis bir xasiyyətim var. Hər bitirdiyim kitabın son səhifəsini açandan sonra geriyə çəkə bilmədiyim bir duyğu burulğanına düşürəm. Hər kitab məni bir yaş daha qocaldır. Bəlkə də artıq oxumamalıyam. Amma bundan qopa bilmirəm.  Remark yenə özü idi. Bu yazarın çox sevdiyim bir yönü var. Yazılarınd...

Zaur Pənahov - Qaranlıq Günəş. Həyat Sandığı

Öncəliklə Onu deyim ki Fantastik Qurğu üslubunun Azərbaycan Ədəbiyyyatında olması hədsiz gözəldi. Çünki Bizim Ədəbiyyatın, yəni müasir dövrün dedektiv janrdakı uğurlardan daha irəli getməyinə ehtiyac var. Zaur və Fərid Hüseynlinin "Zamanın Göz Yaşları" bu yolda  ilkdi. Zaurun İlk Romanı "Qaranlıq Günəş - Xeyrin Çöküşü" Haqqında yazmışdım. Dünən Kitabın davamı olan ikinci Hissənin Təqdimatında oldum və marağıma güc gələ bilmədim. İkinci hissəni başladım və Artıq bitdi. "Həyat Sandığı" Birinci hissədən çox daha artığı ilə fərqlənir. İlk hissə bir növ sanki nağıl və sadə anlatım şəkli vardı. Amma hər fəslində on səhifəsinə kimi qoruduğu hədsiz gözəl bir Gizəm dumanına malik idi. əsas ideyaya baxq korrektə səhvlərini kənara qoyuram hələ ki.  İlk Hissədə personajlar o qədər də çox deeyildi və Hadisələr çox genişləmirdi Sanki əsas hadisələrin başlanğıcı üçün anlatım Şəkli idi. İkinci Hissə hər mansı ilə fərqli və rəng li alınıb. Personaj sıxlığı, əl...