Bir müdətdir ki, blog yazıları paylaşmıram. Halbuki, 2015 barədə planlarım daha geniş idi. Yenidən burda olub yazılara davam etdiyimə görə çox yaxşı hiss edirəm özümü. :)
Sizə Azəri oxucusunun hələ elə də yaxından tanımadığı bir başqa dünya şöhrətli yazardan danışacam bu gün. Daha doğrusu onun iki romanından.
Neil Gaiman.
Hampshire, İngiltərədə 1960-cı ildə dünyaya gəlib Gaiman. Uzun müddət İngiltərədə sərbəst jurnalist kimi fəaliyyət göstərib. Amma daha sonra Amerikaya köçür və hal hazırda da Amerikada yaşayır. Gaiman cizgi roman sahəsində xətiri sayılan birisidi. Azərbaycanda bu cür kitabların elə də diqqət görən bir sahə olmadığından bu yazarın adı çoxlarınız üçün yad ola bilər. Sözsüz burda bizim oxucuların kitablarda yazarların necəsə həyatın anlamını verəcəklərinə olan inamları da yer tutur. :) Nəysə mövzudan uzaqlaşmayaq.
Neil Gaiman dünyada önəm daşıyan bir sıra kitab mükafatlarının sahibidi. Hələ də satışda bircə dənə də olsa qalmış olsa almağa böyük həvəs göstərdiyim American Gods kitabıyla Hugo, Nebula, və Bram Stoker mükafatlarını, Newbery və Carnegie medallarını da qazanıb. 2009-cu ildə isə sizlərə də haqqında danışacağım The Graveyard Book - Məzarlıq Kitabı ilə Hugo mükafatını ikinci dəfə qazandı.
The Graveyeyard Book - daha kiçik körpəykən bütün ailəsi bir qatil tədəfindən öldürülənoğlanın körpəliyindən yeniyetməliyinə qədər uzanan həyatında baş verən inanılmaz macəralardan bəhs edir. Qatil bütün ailəni öldürür və balaca körpə qatil onu axtararkən evdən iməkləyərək çıxır. Yaxınlıqda artır 50 ildən çoxdu ki, qoruq şəklində qorunan çox köhnə bir məzarlıq var. Amma Gaiman bizə həyatın görünməyən sirli qapısını açır. Ruhların var olduğu və mistik güclərin mövcud olduğu bir dünya. İki artıq həyatlarını başa vurmuş evli cütlük olan Owenslər kiçik körpəni öz övladları kimi böyüdürlər. Və balaca oğlanı Nobody adlandırırlar.
Roman hər səhifəsində fərqli macəralarla dolu olan, qulyabanilərin, tanrının tazılarının, ifritələrin, uşaq dünyasının, səmimiliyin olduğu bir dünyadı. Əslində kitab insana özünü özünüz belə his etmədən sevdirən bir hekayədən bəhs edir. Gaimanın dünyasına insan inanmaq istəyir. İçimizdəki hər şeyin daha böyük bir planın parçasıymış kimi davam etdiyinə, və əslində sonsuz kainatın içində vacib vir varlıq olduğumuza doğru olan istəyimizi daha da gücləndirir. Sula versəniz ki, bu kitab nə öyrətdi? Gaiman sizin düşündüyünüz tipdən bir yazar deyil. O başqa yazarlar kimi fikrini açıq amığına ifadə etmir. Romanı oxuyub bitirirsiniz və oturub düşünəndə yaddaşınızda ilk öncə macəralar, inanılmaz qulyabani dünyaları, məzarlıqda Viktoriya dönəmində ölmüş insanlar, müxtəlif əsrlərin ölü insanlarının düşüncələri, hələ də bitməmiş işini tamamlamağa çalışan həmin qatilin düşüncəmizdə yaranan silueti canlanır. Amma bir qədər düşündükdən sonra isə ayrı ayrı səhifələrin arasında gizlənmiş həqiqətləri görmək olur. Mənə görə Məzarlıq kitabı ölülərin arasında böyüyən bir uşağın dilindən bizə həyatın nə qədər dəyərli olduğunu ifadə etməyə çalışırdı. Özünün də dediyi kimi "Hə, deyə Silas dayandı. " Hə, elədilər. Onlar ölüdürlər və bir çoxunun artıq dünyayla işi bitdi. Amma sənin bitmədi. Sən Canlısan, Bod. Bu da sonsuz potensial ın olduğu deməkdir. Hər şey edə bilərsən, istədiyin bir şeyi yarada bilərsən, onu xəyal edə bilərsən. Əgər dünyanı dəyişdirərsənsə, o dəyişər. Potensial budur. Öldüyün zaman o yox olacaq. Son. Yaratdığını yaratmış, xəyal etdiyini etmiş, adını yazmış olarsan. Bu məzarlıqda dəfn oluna bilərsən. Hətta buralarda yeriyə bilərsən, amma potensial. O artıq bitmiş olacaq."
Gaiman fantastik romana azca da olsa, marağı olan hər kəsin oxumaqdan zövq alacağı bir roman yaradıb. Soyuq qış günlərində sevə-sevə oxumaq istəyəcəyiniz bir romandır bu.
Keçək ikinci kitaba. :)
The Ocean at the End of the Lane - Yolun sonundakı Okean. 2013-cü ildə satışa çıxan roman birinci bəhs etdiyim romandan daha qapalı xarakterə sahibdi. Hər birimizin uşaqlığında çoxlu hadisələr olur və uzun illər sonra bunları unuduruq. Amma bir gün de javu xarakterli bir şeylər baş verir və önümüzdə keçmişimizdə olan şirin bir uşaqlıq xatirəsi canlanır. Gaiman bu romanında daha 7 yaşında yaşadığı yerlərə dəfn səbəbindən bir daha qayıtmağa məcbur olan, adını bildirmədiyi baş qəhrəçmanın qayıtdıqdan sonra yavaş-yavaş xatırladığı uşaqlıq həyatından bəhs edir. Kiçik yaşlarında evlərindəki otaqlardan birində
kirayə qalan kişinin atasının maşınında ölü tapılmasından və bu səhnənin balaca oğlanın gözləri qarşısından baş verməsindən sonra oğlanın həyatına Hempstock ailəsi daxil olur. özündən bir neçə yaş böyük Lisa Hempstockla olan tanışlığı onun üçün yeni bir dünyanın qapısı olur. Kitab yenə də Gaimana məxsus səssizliyi ilə seçilir. Nə demək istədiyini bir müddət anlamadım. Əslində bu kitabın xüsusi bir yanı olmadığına belə qərar verdim. Amma uzun müddət düşündükcə çox incə detalları görmək olur. Əvvəla, Gaiman kitab boyu cənazəyə gələn qəhrəmanın uşaq vaxtı Lisanın ona okean kimi tanıtdığı kiçik gölün qırağındakı skamyada oturaraq xatirələrini yada salması ilə başlayır. Və kitabı bu andan başlayaraq 7 yaşlı oğlan danışmağa başlayır. Diqqətinizi çəkmək istədiyim nöqtə budur ki, Gaiman 54 yaşında dünyaca məşhur Sandman cizgi roman serisinin müəllifi və çoxlu kitabın müəllifidi. Amma bu kitabında yazar 54 yaşında biri kimi yazmır. Kiçilib 7 yaşındakı biri kimi danışa bilir. Kitabında dediyi kimi " Yetişkinlər yolları təqib edər, uşaqlar kəşfə çıxar." Əslində tamamən sizin qərarınıza bverirəm oxuduqdan sonra, danışılan Lisa və adsız qəhrəmanın başından keçən macəranın oğlanın xəyal dünyası mı, yoxsa gerçək mövcud olan bir dünya olduğunu. Amma oğlanın atasından gördüyü laqeydlik, həmin ölüm olayı və evlərində onlara dayəlik edən qadınla arasındakı münasibətin yaratdığı travmalara diqqət etmənizi istəyəcəm. Daha da çox spoiler vermədən səsimi məcazi anlamda kəsirəm. :D
Son olaraq Neil Gaiman haqqında şəxsi fikrimi bildirim. Yazarın kitablarında diqqətimi çəkən bəzi fikirlər vardı. Bəlkə də bunları anlamaq üçün Amerikalı olmaq lazımdır, çenki o dünyaya çıx meylli olduğunu hər halından hiss etmək olurdu. Amma ümumi olaraq, Gaiman özünməxsusluğu ilə seçilir. Sizə maraqla oxudacaq, amma sonda bu nə anlamsız kitab idi dedirtə bilər bəlkə də. Amma xırda xırda nüanslara baxanda Gaimanın adı qısa və sadə cümlələr üçərisində bizi səssizcə təsirləndirə biləcək fikirləri gizlədən birisidir. Elə də Tənqidi yanaşmaq istəmirəm Gaimana. Çünki maraqla oxudum hər iki romanı. Və bizim oxucuların artıq stamdard roman dünyasından çıxıb həyatın anlamını kitablarda axtarmaqdan əl çəkib, fərqli kitablarla tanış olmasında fayda var düşünürəm. Gaiman hət hansısa fantastik roman yazarı deyil. Tnınması heç olması bir kktabıyla tanış olsanız sevə - sevə oxumağa davam edə biləcəyiniz yazardı. Türkə tərcümələr elə də yaxşı olmasa da, ifadə etmək istədiyini anlamaq olur.
Qısacası, oxuyun, feyzyab olun :D
Sizə Azəri oxucusunun hələ elə də yaxından tanımadığı bir başqa dünya şöhrətli yazardan danışacam bu gün. Daha doğrusu onun iki romanından.
Neil Gaiman.
Neil Gaiman dünyada önəm daşıyan bir sıra kitab mükafatlarının sahibidi. Hələ də satışda bircə dənə də olsa qalmış olsa almağa böyük həvəs göstərdiyim American Gods kitabıyla Hugo, Nebula, və Bram Stoker mükafatlarını, Newbery və Carnegie medallarını da qazanıb. 2009-cu ildə isə sizlərə də haqqında danışacağım The Graveyard Book - Məzarlıq Kitabı ilə Hugo mükafatını ikinci dəfə qazandı.
The Graveyeyard Book - daha kiçik körpəykən bütün ailəsi bir qatil tədəfindən öldürülənoğlanın körpəliyindən yeniyetməliyinə qədər uzanan həyatında baş verən inanılmaz macəralardan bəhs edir. Qatil bütün ailəni öldürür və balaca körpə qatil onu axtararkən evdən iməkləyərək çıxır. Yaxınlıqda artır 50 ildən çoxdu ki, qoruq şəklində qorunan çox köhnə bir məzarlıq var. Amma Gaiman bizə həyatın görünməyən sirli qapısını açır. Ruhların var olduğu və mistik güclərin mövcud olduğu bir dünya. İki artıq həyatlarını başa vurmuş evli cütlük olan Owenslər kiçik körpəni öz övladları kimi böyüdürlər. Və balaca oğlanı Nobody adlandırırlar.
Roman hər səhifəsində fərqli macəralarla dolu olan, qulyabanilərin, tanrının tazılarının, ifritələrin, uşaq dünyasının, səmimiliyin olduğu bir dünyadı. Əslində kitab insana özünü özünüz belə his etmədən sevdirən bir hekayədən bəhs edir. Gaimanın dünyasına insan inanmaq istəyir. İçimizdəki hər şeyin daha böyük bir planın parçasıymış kimi davam etdiyinə, və əslində sonsuz kainatın içində vacib vir varlıq olduğumuza doğru olan istəyimizi daha da gücləndirir. Sula versəniz ki, bu kitab nə öyrətdi? Gaiman sizin düşündüyünüz tipdən bir yazar deyil. O başqa yazarlar kimi fikrini açıq amığına ifadə etmir. Romanı oxuyub bitirirsiniz və oturub düşünəndə yaddaşınızda ilk öncə macəralar, inanılmaz qulyabani dünyaları, məzarlıqda Viktoriya dönəmində ölmüş insanlar, müxtəlif əsrlərin ölü insanlarının düşüncələri, hələ də bitməmiş işini tamamlamağa çalışan həmin qatilin düşüncəmizdə yaranan silueti canlanır. Amma bir qədər düşündükdən sonra isə ayrı ayrı səhifələrin arasında gizlənmiş həqiqətləri görmək olur. Mənə görə Məzarlıq kitabı ölülərin arasında böyüyən bir uşağın dilindən bizə həyatın nə qədər dəyərli olduğunu ifadə etməyə çalışırdı. Özünün də dediyi kimi "Hə, deyə Silas dayandı. " Hə, elədilər. Onlar ölüdürlər və bir çoxunun artıq dünyayla işi bitdi. Amma sənin bitmədi. Sən Canlısan, Bod. Bu da sonsuz potensial ın olduğu deməkdir. Hər şey edə bilərsən, istədiyin bir şeyi yarada bilərsən, onu xəyal edə bilərsən. Əgər dünyanı dəyişdirərsənsə, o dəyişər. Potensial budur. Öldüyün zaman o yox olacaq. Son. Yaratdığını yaratmış, xəyal etdiyini etmiş, adını yazmış olarsan. Bu məzarlıqda dəfn oluna bilərsən. Hətta buralarda yeriyə bilərsən, amma potensial. O artıq bitmiş olacaq."
Gaiman fantastik romana azca da olsa, marağı olan hər kəsin oxumaqdan zövq alacağı bir roman yaradıb. Soyuq qış günlərində sevə-sevə oxumaq istəyəcəyiniz bir romandır bu.
Keçək ikinci kitaba. :)
The Ocean at the End of the Lane - Yolun sonundakı Okean. 2013-cü ildə satışa çıxan roman birinci bəhs etdiyim romandan daha qapalı xarakterə sahibdi. Hər birimizin uşaqlığında çoxlu hadisələr olur və uzun illər sonra bunları unuduruq. Amma bir gün de javu xarakterli bir şeylər baş verir və önümüzdə keçmişimizdə olan şirin bir uşaqlıq xatirəsi canlanır. Gaiman bu romanında daha 7 yaşında yaşadığı yerlərə dəfn səbəbindən bir daha qayıtmağa məcbur olan, adını bildirmədiyi baş qəhrəçmanın qayıtdıqdan sonra yavaş-yavaş xatırladığı uşaqlıq həyatından bəhs edir. Kiçik yaşlarında evlərindəki otaqlardan birində
Son olaraq Neil Gaiman haqqında şəxsi fikrimi bildirim. Yazarın kitablarında diqqətimi çəkən bəzi fikirlər vardı. Bəlkə də bunları anlamaq üçün Amerikalı olmaq lazımdır, çenki o dünyaya çıx meylli olduğunu hər halından hiss etmək olurdu. Amma ümumi olaraq, Gaiman özünməxsusluğu ilə seçilir. Sizə maraqla oxudacaq, amma sonda bu nə anlamsız kitab idi dedirtə bilər bəlkə də. Amma xırda xırda nüanslara baxanda Gaimanın adı qısa və sadə cümlələr üçərisində bizi səssizcə təsirləndirə biləcək fikirləri gizlədən birisidir. Elə də Tənqidi yanaşmaq istəmirəm Gaimana. Çünki maraqla oxudum hər iki romanı. Və bizim oxucuların artıq stamdard roman dünyasından çıxıb həyatın anlamını kitablarda axtarmaqdan əl çəkib, fərqli kitablarla tanış olmasında fayda var düşünürəm. Gaiman hət hansısa fantastik roman yazarı deyil. Tnınması heç olması bir kktabıyla tanış olsanız sevə - sevə oxumağa davam edə biləcəyiniz yazardı. Türkə tərcümələr elə də yaxşı olmasa da, ifadə etmək istədiyini anlamaq olur.
Qısacası, oxuyun, feyzyab olun :D
Comments
Post a Comment