Azadlıq prospektində yanğın hadisəsinə baxış..

Maraqlı bir situasiya qarşıdadı. Hamı danışır. Hamı günahlandırır. Bu və ya digər şəkildə hər kəsin bir günahkar obyekti var. Mitinqlərə səsləyənlər var. Etiraza səsləyənlər var. Hətta bəziləri, xüsusən ziyali olaraq gördüyümüz insanlar, bəzilərinin  "yolunu izlədiyi" şəxslər nəyi dediklərini bilmədən, daha da önəmlisi necə dediklərini bilmədən bir şeylər deyir. Yanğının baş verməsindən bir neçə saat sonra artıq sosial şəbəkələrdə penoplast materialının təhlükəsindən, yanğına meylindən və tərkibindəki maddələrin istiyə davamsızlığından danışan şəxslər vardı. Bu gün bəzi saytlarda artıq bu material haqqında daha geniş məqalələr dərc olundu. Amma nə böyük təəssüflər olsun ki o yazılar bu gün dərc olundu. Nə böyük təəssüflər olsun ki, qəflət yuxusundan bu gün ayıldılar. İstənilən halda məntiqli düşünməyi bacaran insanın ağlına ilk bu sual gəlir: "niyə bu materialdan daha öncə danışılmadı? Niyə bu materialdan xəbəri olanlar səsini daha öncə çıxarmadı?". 

Hər birimiz "bilməmək eyib deyil, öyrənməmək eyibdi" deyim iylə böyümüşük. Bu gün bilib də öyrətməyənlər mi günahkardı, ya yoxsa gözlərini öyrənməyə bağlayanlar mı? Məsələ bu nöqtədə çox qəribə hal alır.

Sosial şəbəkələrdə FHN-nin məsələyə operativ müdaxilə etməməsindən danışıldı. Yanlış mı etdilər, düzgün mü etdilər bunlar hadisələr bitəndən, yaralar qasnaq bağlayandan sonra müzakirə olunası şeylərdi. Amma fakt budur ki, dünənki hadisədə 61 can qurtarıldı. heç kimin adından, qurtarılmasından bəhs etmədiyi 61 can. 13 can daha qurtarıla bilərdi mi? Bilmirəm. Bunu heç kim bilmir. Bunu mitinqlərlə, etirazlarla da bilməyəcəyik. Bilməkdən ötə, o insanları geri də qaytara bilməyəcəyik.


26 fevral tarixi üçün ATibbU, ADNA, ADU-dan tələbələri bircə günlük bir neçə saatlıq Qış Bağına yığmışdılar. "Xocalıya Ədalət" başlıqlı bir flash-mob hazırlanırdı. hardasa 100-ə yaxın tələbədən ibarət bir toplum idi və bizdən istənilən sadəcə olaraq, bizə verilən plakatları əlimizdə tutmaq idi. Və ilk saatda hamı gülüb danışırdı. ikinci saatda xəfif homurtular eşidilirdi, üçüncü saatda "əl çəkin çıxaq gedək" deyə səsini duyuranlar vardı. bir neçə dəqiqə sonra artıq ağlayanlar vardı. Universiterlərdən birinin nümayəndəsi qıza yaxınlaşanda "əti kəsilmiş kimi ağlayan qız" "mənə bu lazımdı?!" deyə yaşlı kişiyə çımxırdı.. Ürəklər dağlayan bir görüntü idi. Və daha da pisi ona dəstək verən toplumun hardasa 90 faizi idi. Bu gün həmin toplumun böyük bir hissəsi "etiraz!" deyə bar-bar bağırır. mitinqlərə səsləyir. Çevriliş istəyir. İtirilən can itirilən candır. Ölümü yaxından duymaq   necə bir ağrılı hiss olduğunu başa düşür. Amma Xocalıdakı 1000 nəfərdən artıq itirilən can can deyildi mi? 

Demək istədiyim budur ki, tez alışan tez sönər. Ölkəmizdə baş verən ilk neqativ halda toplu müxalifət insanına çevrilirik. Hər kəs etiraz edir, profillərdə ölənlərin sevincli anlarının şəkilləri paylaşılır, qurumların səhvləri yada salınır, hətta binadakı yanğının şəklini çəkən tibb işçisini selfie çəkir adıyla öldürməyə hazır olub, bu qadının əlindəki telefona baxın, maaşı yaxşıdı deyənlər var.. Və bir az müşahidə etsəniz, görərsiniz ki, bu etirazlarınız bir həftə, maksimum bir ay içində əriyir. Həyata tutunursunuz, davam edirsiniz, geridə buraxırsınız. Deməkki nə imiş? Tez alışan tez sönürmüş..

Bu həmişə rastlanılan bir durumdu, panika anında hər ağızdan bir söz çıxır. Sizə AĞIL VERMƏK DEYİL NİYƏTİM. Dünən yaxın bildiyim məndən yaşda böyük insana yanlışıyla bağlı gözləmimi deyəndə cavabında"kiçiksən kiçik qələtini elə" cavabını almışam. Ona görə istəmirəm kimlərinsə təhqirini eşidim yenə düzgün bir söz deyirəm deyə. Bu günə kimi etdiyiniz etirazlar tez alışmağınızdan qaynaqlanıb. Xatırlayırsınız ADNA hadisələrini? ya da bıçaqlanan o 17 yaşlı qızı? hanı o profil şəkilləri? Hanı o emosianal mətnlər? qaldı keçmişdə. geridə. Bunu da geridə qoyacaqsınız. Həmişəki kimi. ADNA kimi. Bıçaq yeyən qız kimi. Xocalı kimi..

Amma həqiqətən bir fərq yaratmaq fikriniz varsa, qoyun bu özünüzü ovundurmaq oyunlarını kənara! Nə bu xalqın, nə bu insanlığın, nə də bu dünyanın heç bir problemini şikayətlər, etirazlar həll etməyib. Heç vaxt. gözü dönən kütlə linç edib. Necəki Qəddafini etdilər. Və bu cür çözümlər heç bir ölkənin, heç bir toplumun xeyrinə olmur. Bəlkə penoplast devizli vətəndaş müharibəsindədi çözüm? Babəkin etdiyindən? nəticəsi itirilən iki qol olan müharibə? O müharibədən yüzilliklər sonra çökən ərəb xilafətinə qarşı edilən qiyamlardan söhbət edirəm. Heç bir ciddi nəticəsi olmayan qiyamlardan. Bilirəm, oxuyanda "hamı birdən bir şeylərə etiraz etsə sözümüzün kəsəri olar" düşünənlər var. AMma buraxın bu xülyaları. Bilirsiniz ki heç vaxt hamı birdən səsini çıxarmayacaq. Tez alışan kütlə ilə bir şey əldə etmək olmur. Ona görə çözüm fikirləşin, şikayət yox. Bu cür neqativ halları necə həll etmək olar? heç bir keçici hashtagların olmadığı, çiddi fikirlərin, ciddi insanların olduğu çözüm. bacarırsınızsa, Mirzə Cəlil olun. Axundzadə olun. Usta Bəndər olmağa gərək yoxdu. Yanğın hallarındakı operativliyə aid fikirlər ürətin, daha niyə heç kim heçnə bilmir düşünməyin. Layihələr yazın, tətbiq edin, işinizi yaxşı bilin. Bu yaxınlarda Tibb universiteti  Rektoru ilə görüş keçirildi və tələbələrdən biri qalxıb niyə bizə "Mülki Müdafiə" keçirsiniz, boş fəndi o deyə səsini duyuran gənc çıxdı. Və eynisini eşitdiyim çoxlu tibb tələbəsi bu gün dövləti, FHN-i, penoplast üzlükləri pisləyir. Sizcə bunlar niyə başımıza gəlir? mülki müdaifədfən xəbərdarsınız? yanğın hallarında necə davranacağınızdan xəbərdarsınız? Heç birindən xəbərdar deyilsiniz! Çünki siz də mənim kimi o fənlər keçiriləndə fikriniz başqa yerdə olub. itirilən 13 can bu xalqın öz savadsızlığının, öz səhvlərinin nəticəsidi. Qurtarıla bilən 61 cansa orda bacarıqları az da olsa, işini operatov edə bilməsə də, orda çalışan insanların uğurudu. Və mənim fikrimcə heç də kiçik uğur deyil. 

Ömrünüzdə bircə dəfə başqasını günahlandırmaqdan əl çəkin. Günahı özünüzdə də axtarın. Bilirəm çox çətindi, başqasını günahlandırmaq daha asndı və daha rahatdı. Çünki həmişə qışqırmaq, düşünməkdən daha asandır. 

Allah canını itirənlərə behişt nəsib etsin. Həaytı qurtarılanlara təcili sağlamlıq. Yaxınlarını itirənlərəsə Sadəcə səbr diləyirəm. Başımız sağ olsun..