Adsız hekayə

   Məqsədi heç də yemək masasını xəstənin stoluna çırpmaq deyildi, yox, yox. Həmişə işi nə qədər önəmsiz bir iş olsa da, məsuliyyət onun göbək adı idi. Xəstə baxıcısı olmaq, həm də qocaların son ümid məkanı olan bir yerdə baxıcı olmaq onun kimi gənc biri üçün perspektivsiz iş kimi görünə bilər, amma gördüyümüz işlər ona duyulan sevgi qədər önəmlidi. O qırıq qəlbli qocalara göstərdiyi nəzakətin onları necə rahatlatdığının fərqinə varanda daha kiçik uşaq idi. Qonşularında tək yaşayan yaşlı qaradərili Abagail ananın daim qapıya dikilmiş gözləri oun gələcək həyatını formalaşdırmışdı. Hər dəfə o qapını döymədən onun evinə girəndə ümid dolu parıltı ilə yanan gözlərini üzərinə dikən Abagail ananən gözlədiyi insan olmaması onu üzürdü və hər gələndə onu güldürəcək bir şeylər tapmaq istəyi ilə alışıb yanırdı. Vaxt keçdikcə o gözlərin gözlədiyi insan elə o olmağa başlamışdı. Balaca, bir yerdə durmayan Clara.

    Amma bu gün diqqətini toplaya bilmirdi, paylaşmaqdan zövq aldığı sevgi dolu nəzakəti ilə bu ürkək və əzilmiş qəlbli qocaları rahatlatmadığının, tam əksinə bir qədər qəhərləndirdiyinin fərqindəydi.

- Nəsə olub, quzum?

Qoca Hinzelmann qarşısındakı yemək masasına tərəf ötəri bir baxış atdı.

- Nəsə olub, quzum?

- Yox, üzr istəyirəm, bir anlıq dalmışam, belə səs-küy salmaq istəməmişdim, amma məndən asılı

deyil, arada belə işəyaramaz oluram. Hə, çempion. Bu gün sənin üçün xüsusi menu sifariş

etdirmişəm, sevgi yumağı olmuş spagetti, dostsuz qalmış mozerella, norveç meşələri qədər yaşıl

bibər, italyan sousunda əsl yol yoldaşı tapmış peperroni ilə vetçina. Hə dadlı görünür?

- Mmm. Çox dadlı səslənir, amma bu qoca bu gün mədəsinə zövq verməkdənsə, qulaqlarına zövq

verməyi seçir. Bəlkə oturasan?

- Yaxşı, qoca. Mənalı baxışlarınla məni yoldan çıxaracağını düşünürsən, amma mən qaşlarına

vurulmuşam.

- Yaxşı, məni yaxaladın. əslində səni rəqsə aparıb meydanda yoldan çıxarmağı düşünmüşdüm,

amma bu yaşlı ayaqlar daha sözümə baxmır.

- Nəə? Hey. Pis artist. Maykl deyir ki, keçən gecə madam Karounun otağına elə səssiz addımlarla

getmisən ki, özündən daha həvəsli olan kölgəni görməsəymiş, fərqinə varmayacaqmış. Siz iki

dəcəl nə oyun çıxarırsınız?

- Hahaha. Bu yaxşı idi. Həqiqətən yaxşı idi, mən təslim. Danış görüm, nə olub? Bayaq az qala qaşığı

Bill Denbrounun burnuna salacaqdın. Niyə belə fikirlisən, quzum?

      Hinzelmannın diqqətinin üzərinizə çəkilməsi üçün tor tutmuş gözlərinə eynək taxması gərəkli deyildi. Standarddan kənarda olan hər şey onun üçün baxılacaq, maraq göstəriləcək şey idi.

- Xüsusi bir şey yoxdu, Mann. Hər şey yaxşıdı.

- Okay, bəlkə kim daha şatafatlı yalan danışa bilər deyə yarışaq? Əslində Mayklla Missis Madunun

otağında rastlaşdığımı deyim, məsələn.

- Mann! Bu çox iyrəncdi. Yaxşı, yaxşı, hər şey yaxşı olmaya bilər, bəlkə də bir az şey yaxşı deyil,

amma dərd deyil. Hər şey bizli ya da bizsiz yaxşı olur.

- O alovlu gözləri yaxşı tanıyıram, əzizim. Adı nədi?

- Ha? Kimin?

- Yeməyi az qala başıma tökəcək qədər fikirlərini qarışdıran bacarıqsızın.

- Elə demə, Mann. Sadəcə diqqətsiz oldum, yoxsa belə şey ed...

Qoca haqında bilməniz gərəkən bir şey vardısa, o da adamı susqunluğu ilə necə gözəl cavablandıra

biləcəyinin, necə effektli suallar verib, sizi danışmağa sövq edə biləcəyinin hüdudsuz olması idi. Bir

anda yaşlılara məxsus çarəsizlik dolu uşaq baxışından fərqlənməyən gözləri bir anda ciddiləşib sizdən

daha üstün qüvvələrin, ilahi varlıqların məxsus ola biləcəyi bütün əzəməti ilə tam da bəbəklərimin

içindəki öz əksinə dikilmişdi. Və bəlli ki, orda gördüyü, görməyə çalışdığı öz əksi yox, onun arxasında

gizlənməyə çalışan qızın “öz”ü idi.

- Adı Stanlidi.

Adını çəkəndə belə içində bir şeylərin ilkin refleks olaraq, müsbətə doğru dəyişdiyini hiss etdi. Amma sonrasında gələn digər düşüncələr bütün o müsbətləri söndürməyə bəs etdi. Qocanın susqun halı danışan halından daha həyasız çıxmışdı. Bəzən insana özünü bu qədər çılpaq hiss etdirməsi gənc

Beverlini narahat edirdi. Çünki o baxışlar insanı bir şeylər gizlətməməyə sövq edirdi. Beverli qocanın

içində bir an dəyişən o müsbət axımı hiss etdiyini görürdü, çünki artıq ona sanki”madam elədi, niyə

xoşbəxt deyilsən? Niyə buralarda atıla düşə gənc aşiq rolunu oynayıb hər önünə gələni öpüb

qucaqlamırsan?” deyirdi. Həyasız qoca. Bunun başqa adı ola bilməz.

- Ah, Mann. Bilmirəm. Sadəcə.. bilmirəm. Təsadüfən tanış olduq, amma daim yanımda olmalı olan

insanmış kimi hiss etdirdi. Bir neçə görüşdən sonra bütünlüklə qəlbimi əlinə keçirib. Oyaq , ya da

yuxulu olmağımın fərqi yoxdu. Daim bir şeylərlə bağlı ağlımı ələ keçirməyi bacarır. Qısa

müddətdə xatirələrimə bu qədər çox imza çəkib, xəyallarıma sahiblənə bilməsi inanılmazdı,

amma..

- Danış, quzum. Mənə problemdən danış. Bu dərəcə gözəl bir sevgiyə yaxalanmış şəxslərin önündə

dura biləcək qədər böyük maneə nədir?

- Keçən həftə parkda ən çox sevdiyi kitabı oxuyanda yuxuya gedib üstündə yatdığıma görə məni

danlayırdı. Bir kitaba görə bu qədər danlaq eşidəndən sonra hansımızın onun sevgilisi olduğunu

tam anlamıram, amma problem bunda deyil. Birdən ağrısı tutdu və güclə taksiyə mindirib həkimə

apardım. Müayinələr olundu və nəticə: onda nadir rast gəlinən xərçəngin bir növü var.

Danışa –danışa gözlərindən axan yaşdan xəbərsiz idi. Fərqinə vaxanda özünü axmaq kimi hiss elədi və ortamdakı üzgünlük dolu səssizliyi poza bilmək üçün gülümsədi. Cibindən dəsmalını çıxarıb

gülümsəyən üzünə ləçək gülə yaraşar kimi üzünə yaraşan qəmzəsində ilişib qalan isti damlanı sildi.

- Həkimlər şansının olduğunu deyirlər, əgər mübarizə aparsa, xərçəngə qalib gələ bilər, bəlkə də

gəlməyə bilər. Dəqiq bir şey demirlər, amma qalib gəlsə belə aparacaqları müalicənin, həm də

irəliləmiş xərçəngin onun övlad sahibi olmasının qarşısını alacaını deyirlər. Təbii, əgər qalib gələ

bilsə.. 

   Qocanın sinəsindən kədər dolu bir ah yüksəldi. bu danışılanların heç də gözlədiyi qədər yüngül

olmaması onu ani yaxalamışdı. Əlini uzadıb Beverlinin isti ovcuna qoydu və üzünü özünə tərəf çevirdi.

Beverli bu dəfə daha səmimi gülümsədi və gözlərində yaşları sərbəst buraxdı.

- Qocaları nə qədər çox sevdiyimi bilirsən, bildiyinə əminəm. Bir gün özümün də qocalacağım fikri

uşaqlıqdan bəri məni maraqlandırır. Həmişə özüm kimi, qocaların könlündəki yaraları sağaltmağı

sevə bilən bir övlad yetişdirməyi istəmişəm. Bir gün özüm də qocalanda yanımda olmaqdan həzz

duyan bir uşaq. Ona qarşı olan sevgim inanılmazdı, bir insana bu qədər çox bağlana biləcəyimi

düşünməzdim, amma təsvir edə biləcəyimdən daha artığını yaşatdı mənə. Ondan başqa birisini

istəmirəm həyatda. Daha yaxşılarının olacağını bilirəm, amma bu mənim üçün mükəmməldi. Və

yanında qocalmağı istədiyim adamla heç vaxt övladımızın ola bilməyəciyi həqiqəti ilə yaşamaq

məni əzir, Mann. Çox əzir.

Qoca iki əli ilə səsi artıq titrəməyə başlayan gənc qızın çənəsinə toxunub başını qaldırıb ona baxmağa

məcbur etdi.

- Məni otağıma apar. Sənə göstərmək istədiyim bir şey var.

Otağına titrək addımları ilə girən Mann yatağına gedib bütün ağırlığı ilə kənarına oturdu. Artıq

əzələləri sözünə baxmayacaq qədər tabeliyində deyildilər. Çətinliklə də olsa əyilib yatağın altından

balaca bir qutu çəkdi. Gənc Beverli əlindəki dəsmalı sıxışdırıb stresdən gizlənməyə çalışırdı. Qutunu

görmək marağına səbəb olmuşdu. 3 il idi ki, burda işləyirdi və gəldiyi gündən ondan daha öncə

buranın sakini olan Hinzelmanla dəfələrlə bu otaqda şahmat oynamış, birlikdə deyib gülmüşdülər.

Amma heç vaxt bu qutunu görməmişdi.

- Əslində bu qutudakıları tək izləməyə vərdiş etmişəm. Sənə peşəm barədə danışmışam, amma

musiqi seçimləri barədə alıcıların başını aparan satıcıdan başqa da məşğuliyyətim vardı. Həftə

sonları sahilə gedib əlimə aldığım fotoaparatımla sadə insanları kadrlara həkk edərdim. Bizim

vaxtımızda indiki kimi mükəmməl obyektivləri olan aparatlar yox idi, hər şey daha çox ağ-qara,

daha çox səmimi idi. Əsl gözəlliyi olan hər şey ağ-qara darıxdırıcılığı içində saflığını qoruya bilirdi.

Əlindəki qutunu açmaqda olan Qoca məşğuliyyətinə dalıb Beverli morda deyilmiş kimi alçaq səslə

danışırdı. Başını qaldırıb yaşlı bədəninə uymayan oynaq baxışlarla Beverliyə baxdı:

- Ah, bunu bir yerə yazsam yaxşı olar, əntiqə cümlədi. Qutunu açıb içindən kənarları dəfələrlə

baxılıb oxşanmaqdan əzilmiş kphnə fotolar çıxardı. Beverli bir qədər də yaxına gəlib şəkillərə

nəzər yetirdi. Sahildə gəzişən önəmsiz, adi insanların olduğu şəkillər idi. Sahil boyu qaçan kiçik

uşaqların, bir birinə qısılmış sevgililərin, tənha oturan qocaların olduğu şəkillər. Və hər biri

ustalıqla rəsm edilmişdi. Bu qoca hər yaşda göründüyündən daha artığı olan birisi idi.

- Bu qocanın qəlbi həmişə indiki kimi yaşlı deyildi. Bir vaxtlar gözlərim görülə biləcək gözlliklərin

istəyi ilə alışıb yanırdı, ona görə o gözəllikləri gördüyüm anda o anı tutub saxlamağın yolunu

fotolarda tapmışdım.

Qutunun dibində köhnə kitab səhifələrinin qoxusuna boğulmuş bir zərfi çıxardı. Zərfin qoxusu onu

uzun illər içində gizlətdikləri ilə birlikdə ən diqqətdən uzaq kitabların arasında illər boyunca səyahət

etdiyi ni car çəkirdi, amma son dayanacağı bu qutunun dibi olmuşdu. Zərfi cərrah ehtiyatı ilə açan

qocanın əllərindəki xəfif əsmə Beverlinin diqqətindən qaçmadı.

Qoca Zərfi açıb içindən digərlərindən elə də fərqli görünməyən bir foto çıxardı. Foto

digərlərindən daha az əzilmiş, daha az saralmış görünürdü. İlkin olaraq buna səbəb ona uzun müddət

baxılmaması olduğunu düşünə bilərdiniz. Amma duyarlı insanlar üçün qoca Hinzelmanın sürətlənmiş

nəfəsi və əsən əlləri buna səbəbin şəkilin illər boyu digərlərindən daha ehtiyat və zəriflik ümmanına

boğulmuş şəkildə seyr edilməsi olduğunu anlamaq çətin olmazdı. Beverli şəkilə daha diqqətli

baxmağa başladı. Bu şəkil sahildə çəkilməmişdi. Kiçik bir çayın iki tayını birləşdirən körpünün

kənarları görünürdü. ətrafdakı yaşıllıq öz gözəlliyini ağ-qara şəkildə belə gizlədə bilməmişdi. Bu qoca bu işi həqiqətən yaxşı bacarırdı. Şəkilin mərkəzində körüpünün sürahisinə əllərini dayayıb duran bir qız vardı. Qıvrım olduğu hiss olunan saçları yığılıb çiyinlərindən irəli atılmışdı. Əynindəki sadə,

dizlərinə qədər uzanan donu və duruşundakı zərafət insanın diqqətini tez çəkirdi. Başını arxaya doğru

çevirib gözlərini obyektivə dikmişdi. Üzündəki gülüşə diqqət edən Beverli fotonu incələməyə sərf

etdiyi vaxtda qocanı tamamən unutduğunu xatırladı.

- Əminəm, bu anın xoşbəxtliyini fotoya həkk etməkçün düyməni basmağı sənə unutdurub bu

gülüş.

- Yox, əslində mənə düyməi unutduran başqa şey idi. Barmağını fotodakı xanıma yaxınlaşdıran

qoca fotoya toxunmadan qızın boynu və kürəyini göstərdi. Önə atılan saçlarının ortaya çıxardığı

boynu və göstərişsiz gözəlliyə sahib donunun gizlədə bilmədiyi kürəyi ilkin baxışda diqqətə

çarpmırdı, amma diqqətli gözlərə sahib qocanın cavankən də bacarıqlı olduğu bəlli olurdu.

Beverli gözlərini şəkildən ayırıbbir qədər əvvəl gözlərində işıq yanan qocanın indi daha körək və

yaşlı göründüyünü hiss etdi. Aradan keçən bir neçə susqun dəqiqədən sonra qoca baxışlarını

şkəildən ayırdı və Beverlinin gözlərində bir qədər əvvəl özünün ona yönəltdiyi suallar dolu

baxşşları gördü və gülümsündü.

- Yəqin bu gənc ledinin kim olduğunu bilmək istəyirsən. Qısa desək, gəncliyimin şansı. əlimdən

qaçan şansı. Fərqli fərqli həyatların bizdən alıb apardığı şans. Gənckən duyula biləcək ən gözəl

sevgilərdən birini yaşamışdım. İstəklərimin, zövqlərimin, xatirələrimin, xəyallarımın yenidən

yazıldığı sevgilərdən biri idi. Amma bizdən alınanlar bəzən bizə bəxş olunanlardan daha

böyükmüş kimi gəlir. İnsan itirdiklərinin əlində olanlardan daha böyük olduğunu düşünmək kimi

bir yanlış yol seçir. Bu cür yanlışlara düşmə, quzum. O gözəl cavanlıqdan mənə qalan bax bu şəkil

və ələ də səsimi titrədə bilən xatirələrdi. Bir neçə il çəkən və gənc axmaqlıqlarının qurbanı olan

qışın soyuğunda içini isidə biləcək buğ çıxan şokolad kimi idi duyduqlarım. amma əlimizdə

saxlaya bilmədik.

Bir anlıq gələn susqunluq o şokoladın dadını yenə hiss etdiyini göstərirdi, çünki yaşlı və hüznlü simasına br rahatlama çökməyə başlamışdı. Beverli yanlış nəsə deyib anı dağıtmaq istəmədi. Qoca xatirələrindən geri qayıdıb qaldığı yerdən davam elədi:

- Mənə uşaqlığının arzusu olan özün kimi övlad barədə danışdın. Səni başa düşürəm, gələcək

barədə narahat olursan, iki sevənin arasındakını çox çox illər sonra daha da isidən onların izi olan

övladdı. Amma imkan vermə ki, bu sənə mane olsun. Bir neçə qışı birlikdə yaşadığım qısa sevgi

hekayəsi ömrüm boyu ayaqda durma səbəbi oldu. Əyilməmə səbəbim oldu. Daim uğursuzluğa

düçar olanda dikəldim. Çünki o cür mphtəşəm bir sevgini bu qədər il sonra içimdə hələ də yaşada

bilən insan çox şeyin öhdəsindən gələ bilərdi. Öləndə insanların ən xoşbəxt olduğu anların, ən

çox arzusuyla yaşadıqları şeylərin gözləri önündə sabitlənib qaldığına dair inanışlar var. Bu şəkili

heç vaxt yanımdan və xatirələrimdən ayırmadım. Daim oxuduğum kitabların arasında gizlədib çox

yaşasam, heç zərər görmədən sağlam qalsın deyə çalışdım. Amma yaşlılıq çiyinlərimə çökəndə

anladım ki, məsələ şəkildə deyil, məsələ xatirələrimdədi. Hər anıma sahib olmağı bacaran bircə

qışın sevgisini bu yaşlı qəlbimdə daşımağı bacarmışamsa, maddi varlıqların köməyi olmadan da

gözlərim önündə bu anı dondura bilərəm. Bəlkə də övlada sahib olmadan keçən bir ömrünüz

olacaq, amma daim sürə biləcək bir sevgiyə sahib olacaqsan. Bax buna, bu sevgiyə möhkəm

möhkəm tutun.

Sözləri, səsindəki titrəklik Beverlini kövrəltmişdi. Qocanın dedikləri və demək istədikləri onun üçün

aydın idi. Dərhal ayağa qalxıb sevdiyinin yanına qaçmaq istəyi ilə alışıb yanırdı, amma şəkildəki

gözəllik abidəsinin indi harda olduğu, necə ayrıldıqları, həyatında nələr olub bitdiyini bilmək arzusu

da onu narahat edirdi. Suallar vermək istəyirdi, amma şkəili incəliklə zərfə qoyub digərləri ilə birlikdə qutusuna qoymağa başlayan qocanın dalıb getməsi əlavə söhbət üçün bu günün uyğun olmadığını deyirdi. Qocanı xatirələri ilə baş-başa qoyub ehmallıca otağı tərk etdi.

Iş növbəsi bitmək üzrəydi, əşyalarını yığıb çıxmağa hazırlaşdı. Yaşlılar evində hər kəs kimsəsiz və

yalnız deyildi, bəzilərinin övladları, yaxınları hələ də onlarla görüşməyə gəlirdi. Tək qalmayacaq qədər şanslı olanları vardı. Bu anın nostalgiyası Beverlini həmişə kövrəldərdi, ona görə həmin anda işdə olmağı sevmirdi. Tələsik xəstə yaxınlarının yanından ötüb yola çıxmağa çalışdı. Amma insanlar

arasındakı biri diqqətini çəkdi. Bir xanım. Orta yaşlarında olan, hələ gənclik illərinin gözəlliyini tam

itirməmiş bir xanım. Diqqətlə baxdıqca bu üz cizgilərini hardan xatırladığını anladı. Şəkildəki incə

boynu , kürəyi və qəlb isidən gülüşü olan gənc qızın 20 il yaşlanmış halı idi. Bu daim qış barədə

danışan qocanın yayda çəkilmiş bir şəkili niyə özündə saxladığının izahı idi. Beverli qocanın ona

anlatmadığı daha hüznlü bir hekayəsinin olduğunu başa düşdü. Hər həftə sonu Hinzelmannı ziyarətə

gələb bu qadının zərif gülüş və baxışlarındakı ağır Hinzelmann əzəməti bir neçə qış ərzində çox şeyin

baş verdiyini anladırdı. Beverli üzündə qeyri ixtiyari yaranan gülümsəməsinə bürünüb oranı sürətli

addımlarla tərk etdi. Ağır anında yanında olmalı olduğu böyük bir sevdası vardı və birisi üçün üzünü

güldürəcək gözəl bir kitab seçmək lazım olacaqdı. Bəlkə də əvvəl əzsə, işləri daha əyləncəli hala

gətirə bilərdi.. 